Mag een kliniek korting geven op Botox of fillers?

Op Instagram en kliniekwebsites zie je bij injectables regelmatig “stapelkorting”, “Bring a Friend” of “gratis zone”. Of een kliniek zo’n korting mag geven, hangt af van wat er wordt aangeprezen. Botox is een receptgeneesmiddel en valt onder een wettelijk reclameverbod. Een filler is meestal een medisch hulpmiddel en valt onder de reclamecode voor cosmetische behandelingen. Deze gids zet de twee regimes naast elkaar. Hij is voorlichting, geen juridisch advies.

Waarom zijn de regels streng?

Injecties met Botox of fillers zijn medische handelingen met bijwerkingen en zeldzame maar ernstige risico’s. De reclameregels moeten voorkomen dat een prijs of een deadline de plaats inneemt van een medisch consult. Volgens de IGJ moet de keuze voor een geneesmiddel berusten op gezondheidsbelangen en hoort verkoopbevordering daarin geen rol te hebben (IGJ over geneesmiddelenreclame).

Botox en andere botulinetoxine: receptgeneesmiddel

Preparaten met botulinetoxine type A (onder meer de merknamen Botox, Vistabel, Azzalure, Bocouture) zijn in Nederland uitsluitend op recept ter hand te stellen. Dat is na te gaan in de CBG Geneesmiddeleninformatiebank.

  • Geneesmiddelenwet artikel 85: publieksreclame voor UR-geneesmiddelen is verboden.
  • De wet verstaat onder reclame elke beïnvloeding met het kennelijke doel het voorschrijven of gebruiken te bevorderen (hoofdstuk 9).
  • De IGJ schrijft voor de cosmetische praktijk expliciet dat aanbieders geen merknamen van receptgeneesmiddelen in publieksuitingen mogen gebruiken (IGJ, cosmetische zorg).
  • De Code Publieksreclame voor Geneesmiddelen (CPG) van de Keuringsraad (KOAG/KAG) betreft vooral zelfzorgmiddelen; UR-middelen blijven onder het wettelijk verbod vallen.

Een kliniek mag wél uitleggen wat een behandeling met botulinetoxine inhoudt, zolang dat voorlichting is en geen aanprijzing. Of een concrete uiting reclame is, beoordelen de IGJ en uiteindelijk de rechter. Kliniekwijs doet dat niet.

Handhaving: voorbeelden van boetes (niet alleen klinieken)

De IGJ kan een bestuurlijke boete opleggen bij overtreding van artikel 85. De hoogte hangt af van de beleidsregels, de omvang van het bedrijf en de ernst van de overtreding. Veel gepubliceerde uitspraken gaan over fabrikanten of media. Twee voorbeelden:

  • Rechtbank Noord-Holland, ECLI:NL:RBNHO:2018:5366: boete van € 33.250 wegens publieksreclame in strijd met art. 85.
  • Rechtbank Den Haag, ECLI:NL:RBDHA:2022:4521: boete van € 22.500 wegens publieksreclame (persberichten/interview).

Deze uitspraken gaan niet over cosmetische klinieken. Ze laten wel zien dat artikel 85 wordt gehandhaafd. Actuele inspectierapporten vind je op de IGJ-site onder geneesmiddelenreclame.

Fillers: medisch hulpmiddel (MDR), geen art. 85-kopie

Hyaluronzuurfillers, naalden en veel lasers vallen onder de Europese Medical Device Regulation (MDR). Fillers die voor een cosmetisch doel worden gebruikt, staan als producten zonder medisch doeleinde in bijlage XVI van de MDR. Ze moeten een CE-markering hebben en gebruikt worden waarvoor de fabrikant ze bedoeld heeft (IGJ, verkoop medische hulpmiddelen).

Gevolg voor reclame: voor fillers bestaat géén wettelijk verbod op publieksreclame zoals artikel 85 dat voor Botox is. Claims over een filler moeten wel kloppen met de toepassing die de fabrikant heeft vastgelegd. Voor de behandeling geldt ook de CCBA.

CCBA: wat voor Botox én fillers geldt

De Code medische Cosmetische Behandelingen (CCBA) is onderdeel van de Nederlandse Reclame Code en geldt voor reclame voor Botox- én fillerbehandelingen. De Stichting Reclame Code vat de regels zo samen:

  • Geen tijdsdruk (“alleen deze week”, “laatste kans”, aftelklok).
  • Geen promotie waarbij een behandeling verplicht is om een voordeel te krijgen.
  • Prijs mag, maar niet als enig of overheersend argument; geen aanzet tot extra zones.
  • Geen resultaatgarantie, geen “zonder risico”.
  • Verplichte waarschuwing: “Kijk uit. Jezelf mooier maken kan lelijk uitpakken. Een geslaagde ingreep begint bij een geschikte arts.”

Uitspraken van de Reclame Code Commissie en het College van Beroep. Dit is zelfregulering, geen strafrecht:

  • 2025/00608: stapelkorting op “Botox” met “Nu boeken” op Instagram is in strijd met artikel 2 van de CCBA (Fairday Clinics).
  • eerdere uitspraak: een “gratis” extra behandeling (wenkbrauwlift) bij Botox, getoetst aan rationeel gebruik en tijdsdruk.
  • 2025-uitspraak borstvergroting: een tijdelijke korting van € 1000 met de nadruk op de actie is in strijd met artikel 2 van de CCBA.

Waar je als consument op kunt letten

  • De merknaam Botox samen met “korting”, “actie” of “boek nu” op een openbare pagina of in een advertentie op social media.
  • Tijdsdruk, of een bundelkorting die extra zones aantrekkelijker maakt dan medisch nodig is.
  • Geen CCBA-waarschuwing, en geen arts met naam en BIG-nummer op de website.
  • Een actie op fillers valt niet onder het verbod op geneesmiddelenreclame. De CCBA geldt er wel voor.

Hoe Kliniekwijs dit toetst

De Kliniekcheck heeft geen aparte controle op korting of acties. De controle op misleidende claims zoekt op de klinieksite naar uitingen die de CCBA verbiedt: een resultaatgarantie, “zonder risico” of een niet onderbouwde “beste” of “nummer 1”-claim. Ook een aantal tevreden klanten dat ver boven het aantal onafhankelijke reviews ligt, telt als misleidend. Een uitkomst “voldoet niet” is geen vaststelling van een overtreding. Het is een signaal met URL, citaat en datum, geen boete en geen beschuldiging. Zie ook onze werkwijze. Klopt een uitkomst niet? Correctie aanvragen.

Veelgestelde vragen

Is publieksreclame voor Botox in Nederland verboden?

Ja. Botulinetoxine (merknaam onder meer Botox) is een receptgeneesmiddel, en publieksreclame daarvoor is verboden op grond van artikel 85 van de Geneesmiddelenwet. De IGJ houdt toezicht. Een kliniek mag wel voorlichten zonder aan te prijzen. Waar voorlichting overgaat in reclame, hangt af van de concrete uiting.

Geldt datzelfde verbod ook voor fillers?

Nee, artikel 85 geldt niet voor fillers. Hyaluronzuurfillers zijn doorgaans medische hulpmiddelen onder de MDR. Reclame voor een fillerbehandeling valt onder de Nederlandse Reclame Code en de CCBA: geen tijdsdruk, geen misleiding en een verplichte waarschuwing. Die regels zijn strenger dan voor gewone productreclame, maar het is geen verbod zoals bij receptgeneesmiddelen.

Mag een kliniek een prijs voor een behandeling noemen?

Ja, de CCBA verbiedt het noemen van een prijs niet. De prijs mag alleen niet het enige of belangrijkste verkoopargument zijn, en er mag geen tijdsdruk bij staan, zoals “alleen deze week”. Bij Botox geldt ook nog het verbod op publieksreclame voor het geneesmiddel.